Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home GS GKv Meppel '17 Dr. Dolf te Velde kritisch over rapport M/V en ambt: hermeneutiek en ambtsleer

Dr. Dolf te Velde kritisch over rapport M/V en ambt: hermeneutiek en ambtsleer

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 11
LaagsteHoogste 

Op zeer genuanceerde wijze beschrijft dr. Te Velde op zijn weblog 'Theologieplus' zijn kritiek op het rapport 'Samen dienen' van deputaatschap 'M/V en ambt'. In dat rapport wordt voorgesteld aan de Generale Synode 2017 van de GKv om alle bijzondere ambten te openen voor vrouwen. In zijn artikel gaat hij in op twee hoofdpunten uit het rapport: de hermeneutiek en de ambtsleer.

De hermeneutiek in het deputatenrapport

Hermeneutische werkwijze deputaten
Exegese (wat zegt de Bijbel) en hermeneutiek (rekening houden met verschil in culturele context) kunnen tegenover elkaar komen te staan. Bijvoorbeeld als Paulus iets zegt (exegese) waar wij in onze context niets meer mee kunnen (hermeneutiek). In die brute vorm komt het 'cultuur-argument' op gespannen voet te staan met de aanvaarding van het gezag van de bijbel, schrijft Te Velde. Hij doet een poging de hermeneutische werkwijze van het rapport te typeren:

  • Er is sprake van sturing van bijbellezing: waar ongelijkheid blijkt van mannen en vrouwen wordt er fundamenteel vanuit gegaan dat dit hoort bij de gebroken realiteit.
    (Deputaten hanteren vier lagen bij het lezen van de Bijbel: Schepping, Gebroken realiteit, Bevrijdend herstel en Fundamentele vernieuwing.)
    Citaat Te Velde:
    • Bij de inhoudelijke duiding van de gegevens valt op dat fundamenteel wordt uitgegaan van de gelijkheid van mannen en vrouwen vanuit de schepping (p. 8 en 9 van het rapport). Dit stuurt de bijbellezing in die zin, dat elementen waaruit ongelijkheid blijkt, vrij snel gesorteerd worden in de tweede laag “Gebroken realiteit”.
  • Bereidt het contrast tussen door deputaten bestempelde 'cultuurbepaalde' bijbelteksten en de soms erg negatieve duiding van die bijbelteksten voor op een keuze tussen bijbelteksten in de 'genadige lijn' of een 'cultuurbepaalde lijn'?
    (Naast het categoriseren van bijbelgedeelten in vier lagen, gebruiken deputaten nog een paar categorieën: bijbelteksten die horen bij de 'genadige lijn' en bijbelteksten die horen bij de 'cultuurbepaalde lijn'.)
  • Verder maakt het rapport onderscheid tussen boodschap en inkleding bij bijbelteksten die een verschil suggereren in positie en verantwoordelijkheid van mannen en vrouwen.
    Te Velde:
    • Bijvoorbeeld op p. 25: “Voor het onderscheid tussen man en vrouw had Paulus in zijn brieven symbolen als de hoofdbedekking en de positie in de samenkomsten. Het is aan ons om in onze huidige wijze van samenleven zelf vorm te geven aan zowel het vooropgaan door mannen als het bescheiden meewerken in Gods Koninkrijk door vrouwen.”

Theologische knelpunten t.a.v. gehanteerde hermeneutiek
Te Velde signaleert twee theologische knelpunten:

  1. Doordat deputaten vanaf het begin uitgaan van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, staan ze niet meer open voor de mogelijkheid van verschil tussen gelijkwaardigheid en eigenheid tussen mannen en vrouwen.
    Te Velde:
    • Gelijkwaardigheid is geforceerd tot gelijkheid – wat echt iets anders is – en in dat kader lukt het eigenlijk niet meer om aan de eigenheid van mannen en vrouwen goed profiel te geven.
    De oproep van deputaten tot de kerken om zich te bezinnen op verschillen tussen mannen en vrouwen lijken een doekje voor het bloeden. Want ten eerste oordeelden deputaten al dat eventuele verschillen niet eenduidig zijn aan te wijzen en dat dit geen gevolgen heeft voor het vervullen van de bijzondere ambten door vrouwen. En ten tweede (citaat):
    • Het was toch juist de taak van dit deputaatschap om over de aard van dat verschil en over de consequenties voor de vervulling van de ambten na te denken?
  2. Deputaten verklaren niet waarom sommige bijbelteksten - die volgens deputaten 'cultuurbepaald' zijn - moeten worden gecategoriseerd als aanpassing van God aan gebruikelijke voorstellingen en gewoonten en niet moeten worden gecategoriseerd als bevestiging en onderstreping van bijbelteksten.
    Dit raakt de zaak van het Schriftgezag. Citaat:
    • Toch proef ik soms een tendens om de bijbelschrijvers toch licht te diskwalificeren, wanneer zij achterblijven ten opzichte van de ‘genadige lijn’. Bij gevolg komen we dan moeilijk te zitten met de invulling van het Schriftgezag.

De ambtsleer in het deputatenrapport

Alleen collectief gezag, niet individueel?
Deputaten stellen dat gezag en leiding geven vallen onder het collectief van alle ambtsdragers binnen een kerkenraad, niet bij de individuele ambtsdragers. Als we deze redenering zouden volgen, heeft een individuele vrouwelijke bijzondere ambtsdrager geen gezag.
Te Velde gelooft niet dat dat zo werkt:

  • Aan de ene kant niet, omdat er mijns inziens vanuit het Nieuwe Testament ook een element van persoonlijke aanstelling en verantwoording is voor elke ambtsdrager (bijvoorbeeld in Hebreeën 13:17, vergelijk ook Ezechiël 3:16-21 en 33:7-9). Dat verdwijnt niet in de collectiviteit.
  • Aan de andere kant verwacht ik dat in de praktijk het laten dienen van vrouwen in de ambten binnen het huidige patroon geen onderscheid meer zal laten zien in de wijze waarop vrouwen dit ten opzichte van mannen invullen. Elk zal dan in leidinggeven en gezag uitoefenen een gelijk aandeel leveren. Het collectieve is dan alleen cosmetisch.

Mogelijkheid vrouwelijke predikers zonder leiding te geven
Te Velde vraag zich af of het niet mogelijk is om vrouwelijke predikanten te hebben die geen leiding geven en niet functioneren als ouderling. Want, schrijft hij:

Uit het Nieuwe Testament kan worden aangetoond dat profetessen en profeten samen optrokken in het doorgeven van Gods boodschap voor de gemeente.

Wat ik wel heel bijzonder hieraan vind, is dat het Woord dan zou kunnen worden bediend, worden opgelegd aan de gemeente, terwijl daar geen leiding van uitgaat en dat Woord niet met gezag wordt opgelegd. Zonder de aanwezigen te bevelen om zich te bekeren. Wat blijft er dan nog over van het doorgeven van Gods boodschap? Want de zondagse woordverkondiging vanaf de kansel heeft m.i. toch wel een heel ander gewicht, een heel andere status, dan het doorgeven van het Woord in het ambt van alle gelovigen.

Tegenstrijdigheid koppeling formele bevestiging en volmacht aan persoonlijk charisma en persoonlijke roeping
Volgens Te Velde creëert het rapport een tegenstrijdigheid die aan de inhoudelijke kant van de ambten voorbijgaat. Namelijk door

zo zwaar in te zetten op de kant van persoonlijk charisma en persoonlijke roeping, en daar tegelijk aan de andere kant de formele bevestiging en volmacht aan te koppelen.

Want waarom heeft een ouderling gezag en geeft hij leiding? Dat

is niet omdat hij een zwart of paars jasje aanheeft, maar omdat hij je met het woord van God komt aansporen, troosten en corrigeren, omdat hij erop toeziet dat alles in vrede en met goede orde toegaat.

Hij mist die typering

van de inhoudelijke componenten en taken van ambtsdragers die op grond van de aanstelling door Christus gezag verlenen aan hun optreden.

Algemeen

Het mag misschien niet, maar we weten niet wat en waarom
Te Velde mist 'tussenliggende argumenten' in het betoog van deputaten. Waar vallen deze weg volgens hem? Ik citeer:

  • Welke extra overweging heb je nodig om van bijvoorbeeld een tekst in 1 Korinte 14 te komen tot een conclusie over ‘de vrouw in het ambt’?
  • In de ambtsleer wordt het inhoudelijk gezaghebbende van het optreden van ambtsdragers niet gethematiseerd.
  • Parallel daaraan worden in de uitleg van toegespitste teksten als Efeze 5, 1 Timoteüs 2 en 1 Korinte 14 de noties die invulling geven aan onderscheid in taak en positie van mannen en vrouwen geproblematiseerd of geminimaliseerd, en spelen de diepere overwegingen die de apostel daarbij aandraagt (de wet, de schepping) geen positieve rol.

En daardoor houd je de kale constatering over:

“het mag misschien wel niet van Paulus, maar eigenlijk weten we niet wát er niet mag en waarom.”

Geen uitleg over “uw zonen en dochters zullen profeteren”
Verbazingwekkend en niet overtuigend vindt Te Velde

de manier waarop in de voorgestelde besluitteksten aan het eind van het rapport de tekst Handelingen 2:17-18 naar voren komt (p. 69 van het rapport): het fragment uit de Pinkstertoespraak van Petrus waarin hij Joël 3 aanhaalt met o.a. deze woorden “uw zonen en dochters zullen profeteren”.

Want

  • Deze tekst wordt in het rapport niet uitgelegd.
  • Hij lijkt te functioneren los van de context van die speciale Pinksterdag, waarbij allen zó door de Geest zijn aangestoken dat ze in alle talen Gods grote daden verkondigen.
  • De vraag wordt niet gesteld hoe het kan dat dezelfde apostelen die eerst zo uitbundig over de gave van de Geest spraken toch later in hun brieven met concretiserende aanwijzingen komen die haaks lijken te staan op de vermeende gelijkheid van zonen en dochters.

JT

Bron: theologieplus.net 24-11-2016 dr. R.T. te Velde - Ambt M/V: hermeneutiek en ambtsleer

Zijn eerste artikel over dit onderwerp vindt u hier: theologieplus.net 01-11-2016 Ambt M/V: het eindspel

Dr. R.T. (Dolf) te Velde is universitair docent Systematische Theologie aan de TU Kampen en ETF Leuven

Laatst aangepast op zaterdag 25 februari 2017 16:09  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]