Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Artikelen Uit de media Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen prof.dr. HJ Selderhuis

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen prof.dr. HJ Selderhuis

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 9
LaagsteHoogste 

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug.

CGK Prof.dr. H.J. Selderhuis bespreekt deze week een aantal boeken in zijn rubriek in het Reformatorisch Dagblad. Omdat deze boeken gaan over de uitleg van de Bijbel en deze boekbesprekingen belangrijk zijn in de huidige discussie over wel/geen GKv-vrouw in het ambt, hieronder enkele citaten:

De vraag hoe de Bijbel uitgelegd moet worden is bijna zo oud als de Bijbel zelf. In de gereformeerde traditie zijn daarvoor bepaalde regels ontwikkeld die alle uitgaan van Luthers devies: ”Das Wort sie sollen lassen stahn” (het Woord moeten ze laten staan).

Nu echter lijkt in een deel van de gereformeerde gezindte hermeneutiek weer op de agenda te worden gezet met als doel oude standpunten naar nieuwe standpunten te masseren. Onze voorouders hebben de Bijbel door een bepaalde bril gelezen en die bril is aan vervanging toe. Men wil de Bijbel als norm niet loslaten maar poogt toch standpunten in te nemen die maatschappelijk meer aanvaardbaar zijn.

Wie het indrukwekkende boek van John Frame over de geschiedenis van de westerse filosofie en theologie doorneemt, kan duidelijk zien dat we dit soort benaderingen al eerder gehad hebben. Frame laat zien hoe de filosofie de theologie beïnvloedt en dat vandaag de filosofie het accent legt bij de ervaring van de mens. Wat ik erbij voel, wat het bij mij oproept en hoe ik het kan plaatsen, zijn zo de normen voor de norm geworden en zijn ook tot hermeneutische sleutels geworden.

Als de Bijbel op deze wijze benaderd wordt, kunnen twee mensen in één kerk qua ethisch standpunt bijvoorbeeld heel verschillend uitkomen. Dat moet dan ook niet erg zijn want ze gaan beiden van de Bijbel uit.

Die nieuwe hermeneutiek is dus helemaal niet zo nieuw. Selderhuis ziet scherp dat een deel van de gereformeerde gezindte die hermeneutiek lijkt te gebruiken om oude standpunten naar nieuwe standpunten - die maatschappelijk meer aanvaardbaar zijn - te masseren. En hoe werkt dat?

Frame laat zien hoe de filosofie de theologie beïnvloedt
en dat vandaag de filosofie het accent legt bij de ervaring van de mens.

Wat ik erbij voel, wat het bij mij oproept en hoe ik het kan plaatsen,
zijn zo de normen voor de norm geworden

en zijn ook tot hermeneutische sleutels geworden.

N.a.v. een ander boek schrijft Selderhuis:

Zij die hard roepen dat de Bijbelteksten in hun culturele context verstaan moeten worden, kunnen er via dit boek aan herinnerd worden dat vooral hun eigen hermeneutiek door de culturele context bepaald wordt, net zoals dat voor deze middeleeuwse theologen gold. Dat maakt misschien ook wat nederiger en voorzichtiger. Gods Woord houdt stand in eeuwigheid en dat kun je van onze hermeneutiek niet bepaald zeggen.

Selderhuis lijkt er vanuit te gaan dat de harde roepers niet door hebben dat hun eigen hermeneutiek wordt bepaald door hun eigen culturele context. Ik heb de indruk dat zij dat juist wel weten en dat ook juist positief waarderen en promoten. Op de volgende wijze (grote lijnen): de Bijbelteksten waren gebonden aan de toenmalige culturele context. En het middeleeuwse verstaan van de Bijbelteksten was gebonden aan de middeleeuwse culturele context. En zo zouden wij vandaag weer die Bijbelteksten moeten binden aan onze huidige culturele context. Zij zullen ook nog wel zeggen dat Gods Woord in eeuwigheid stand houdt, maar wat dat Woord precies betekent en hoe dat moet worden uitgelegd en toegepast voor vandaag, moet vooral vanuit de huidige culturele context worden bepaald en vastgesteld. Vanuit deze hermeneutische zienswijze kunnen we ook begrijpen dat b.v. dr. Hans Burger in het boekje 'Cruciaal' kritiek uit op de kruisdood van Christus Jezus als een bloedig offer (die boodschap klikt namelijk niet in huidige cultuur) en daarnaast een andere zienswijze propageert (die wel klikt in de huidige cultuur), namelijk dat God in het kruis een vriendelijk, liefkozend appel doet op onze harten om zo die harten terug te winnen. Waar Hij zelfs zijn eigen geliefde Zoon voor over heeft. Dat is begrijpelijk en aanvaardbaar voor de westerse mensen. Volgens Burger gaven de reformatoren Bijbelse antwoorden op middeleeuwse vragen. En nu moeten wij antwoorden zoeken op onze huidige kernervaringen. Zie noot 1)
Een soortgelijke hermeneutische constructie wordt gehanteerd door de voorstanders van de vrouw-in-het-ambt. Zij geven andere betekenissen aan Bijbelteksten, die vooral zijn gestempeld door hun eigen culturele context. Zie de artikelenreeks, gepubliceerd in november-december 2016 op werkenaaneenheid.nl.
Deze nieuwe hermeneutiek wordt in soortgelijke vorm al jarenlang gehanteerd in de GKv. Tot op synode-niveau is deze nieuwe hermeneutiek bekend. De GKv zijn er zelfs al om vermaand door o.a. de Australische zusterkerken. Maar de GKv blijven hun eigen weg volgen. Zie noot 2)
En zelfs Nader Bekeken -toch de meest orthodoxe richting binnen de GKv- lijkt het gevaar van die nieuwe hermeneutiek onvoldoende te onderkennen. Terwijl het toch bij de oudere generatie nog wel moet opvallen hoeveel deze nieuwe hermeneutiek lijkt op de visie uit het synodaal gereformeerde rapport uit de jaren 80: 'God met ons' - vast wel bekend bij prof. Selderhuis. Ik heb in een artikel hierover dankbaar gebruik gemaakt van een schrijven over 'God met ons' van CGK prof. W.H. Velema uit 1981. Zie noot 3)
De doorwerking van die nieuwe hermeneutiek houdt niet op. Er zijn blijkbaar geen of te weinig mensen in de GKv die de gevaren hiervan zien en dit in de kerkelijke weg kunnen bestrijden.

Over nog weer een ander boek schrijft Selderhuis:

De voorkant van het prachtige boek dat kunsthistoricus Gérard Denizeau publiceerde kan in dit verband als symbolische waarschuwing gelden. (...) De voorplaat van dit boek –heel geschikt als geschenk– vertoont de torenbouw van Babel. Hoogmoed, spraakverwarring en een bouwwerk dat niet opgeleverd werd en dus niets opleverde. Dat kan symbool staan voor hermeneutiek die te weinig beseft te maken te hebben met het gezaghebbende Woord van de heilige God.

Torenbouw van Babel:

symbool voor hermeneutiek
die te weinig beseft
te maken te hebben met

het gezaghebbende Woord van de heilige God

JT

Bron: refdag.nl 13-12-2016 Prof.dr. H.J. Selderhuis - Rubriek prof. Selderhuis: De Bijbel houdt stand, onze uitleg niet. Diverse boekbesprekingen.

Noten

1) werkenaaneenheid.nl 23-01-2015 Een cruciale aanslag op het hart van het Evangelie vanuit de GKv - deel 1.

2) werkenaaneenheid.nl 18-12-2013 Op zoek naar hoe en wat God zou hebben gesproken als hij zich had gericht tot onze sterk veranderende cultuur - over de nieuwe hermeneutiek .

3) werkenaaneenheid.nl 15-10-2013 Nader Bekeken: kritisch over vermaanbrief Australie en dubieus over de nieuwe hermeneutiek .

Laatst aangepast op donderdag 02 maart 2017 20:15  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]