Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Vintage orthodoxe kerkgroei & vormgeving kerkdiensten

Vintage orthodoxe kerkgroei & vormgeving kerkdiensten

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 1
LaagsteHoogste 

Op 22 december las ik de volgende tweet:

Martijn Horsman @MTHorsman
'Vintage orthodox', zegt #NRC vandaag over @StroomAmsterdam pic.twitter.com/vWuqsPX1

De NRC heeft een zeer positief artikel geschreven, met name over Stroom Amsterdam. In het artikel gaat het over

Kleine gemeenschappen die experimenteren met een nieuwe vorm van kerk-zijn, maar tegelijkertijd orthodox blijven. Ze breken niet los van hun moederkerk, zoals Oosterhuis dat deed, maar houden vast aan een traditioneel geloof. Vooral in Amsterdam schieten veel van deze nieuwe gemeenschappen uit de grond.

het artikel leidt in met

God is terug in de stad, maar niet op een vrijblijvende, bijbelloze manier: de nieuw stadskerk is los inde vorm maar streng in de leer: „Mensen zoeken iets waar je tegenaan kunt trappen. En wat dan niet wijkt.”

Een dag later op 23 december volgde:

George Harinck @georgeharinck
Martijn Horsman, Rikko Voorberg en Stefan Paas in de NRC over vintage orthodox in Amsterdam: TU Kampen kan trots zijn op deze namen.

Wat vooral zo bijzonder aan het artikel is, is dat er zo positief wordt geschreven met een pakkende - door de journaliste zelf bedachte - originele titel 'De nieuwe kerk is vintage orthodox'. De term 'vintage' duidt daarbij op authenticiteit. En, zoals Remmelt Meijer (hij was betrokken bij de start van Stroom Amsterdam) het beschrijft op zijn weblog:

Wat verrassend genoeg ontbreekt in het verhaal, is de sceptische journalist met kleine zinnetjes en een woordkeus, die het gezegde onderuit halen.

Het is wel zeer opvallend dat seculiere kranten1 zo positief schrijven over orthodoxe kerken, ook al zijn het moderne orthodoxe kerken. Hieronder citeer ik enkele gedeelten uit het artikel en plaats enkele opmerkingen.

De nadruk ligt op hier en nu zinvol leven. Want, zegt Horsman, „God bekommert zich ook om deze wereld, dat is onze toekomst. Salvation is not a pie in the sky when you die.” En allerlei mensen die zich niet direct thuis voelen in een kerk – homo’s, atheïsten, twijfelaars – zijn welkom. Maar tegelijkertijd houdt Horsman vast aan een onversneden, orthodox geloof. Het verhaal van Jezus en genade en een God die zich met deze wereld bemoeit. „Mensen zoeken een ander geluid”, zegt hij. “Iets waar je tegenaan kunt trappen. En wat dan niet wijkt.” Ze zoeken een geloof dat je terugziet in hoe iemand doet, zegt hij. “Anders is het niks waard.”

Een mooie (gereformeerde) uitdrukking: "Salvation is not a pie in the sky when you die". Even verderop in het artikel

De nieuwe kerken (of communities, emerging churches, werkplaatsen, netunities – hoe ze zich ook noemen) zijn overal te vinden, behalve in een kerkgebouw. Ze zitten op zolders, in kleine theaterzaaltjes, bij mensen thuis, in bioscoop Kriterion of debatcentrum de Rode Hoed. Daarmee hopen ze de eerste drempel voor zoekenden om binnen te komen – wie stapt er nou een kerkgebouw binnen? – weg te nemen.
Daar gaat het Martijn Horsman van Stroom ook om: drempels weghalen. Want de hedendaagse cultuur en de kerk zijn uit elkaar gegroeid, zegt hij. „Je kunt eigenlijk niet meer van nieuwkomers vragen om naar de kerk te komen. Ze gaan die culturele grens niet meer over. Het is allemaal zó anders: de muziek, de lange preken, de Bijbelse verhalen, samen zingen, het hele idee dat je je lang aan een gemeenschap bindt. Wanneer luister je nou nog drie kwartier naar iemand? Alleen als het een cabaretier is.”
Je moet bereid zijn die christelijke gewoontes te slopen, zegt Horsman.

(Met het 'bereid zijn die christelijke gewoontes te slopen' zal Martijn Horsman wellicht bedoelen 'bereid zijn die gewoontes in de traditionele kerkdiensten te slopen'. Want als een gewoonte christelijk is, zal toch geen enkel christen die willen slopen!)
Het is waar: de hedendaagse cultuur en de kerk zijn uit elkaar gegroeid. Die steeds groter wordende kloof is al enkele tientallen jaren gaande.2 Wat hier wel opvalt is dat de hedendaagse cultuur als uitgangspunt (als onafhankelijke factor) wordt genomen om de kerk daarnaar in te richten. De kerk wordt gebouwd op en vanuit de hedendaagse cultuur. Als mensen zich niet meer lang kunnen binden aan een gemeenschap wordt dat als een gegeven aanvaard. Als mensen niet meer lang kunnen luisteren, wordt dat als gegeven aanvaard. Als mensen niet meer zo veel zingen maar wel naar muziek en zang luisteren, wordt dat als gegeven aanvaard. Er zijn blijkbaar geen Woorden van God die daar iets over te zeggen hebben.
En cabaretiers hebben de kerkdiensten al volledig overvleugeld volgens Freek de Jonge. In de praktijk komen cabaretiers op de preekstoel 'om mensen aan het denken te zetten'. Jeroen van Merwijk schoof de theaters eerder dit jaar terzijde en klopte met een stapel maatschappelijk geëngageerde preken aan bij kerken. Een gouden zet, constateert hij nu. Nu richt het merendeel hiervan zich natuurlijk nog op de linkse en vrijzinnige vleugel, maar dit concept kan net zo goed toegepast worden op de orthodoxe vleugels. Freek de Jonge zegt in het interview dat het met de boodschap

„niet om de inhoud gaat maar om de vorm. Het ongeluk van de mens schuilt erin dat hij niet de juiste vorm weet te vinden. De inhoud is er, want alles is er altijd geweest en zal er altijd zijn. We ervaren vernieuwing als dat wat er al is een andere vorm aanneemt. We slagen er niet in om met de vorm die we nu hebben gelukkig te worden. We zijn gelukkig als we onszelf geen existentiële vragen stellen."

Geloven is dan voor hem een vorm om te voorkomen dat je jezelf zulke vragen stelt. Dat laatste is natuurlijk voor gereformeerden de grootste onzin, maar hij zegt ook dat de inhoud van de boodschap voor hem een gegeven is, de vorm bepaalt het succes. Ik ben het eens met Freek de Jonges uitspraak dat het ongeluk van de mens er in schuilt dat hij niet de juiste vorm weet te vinden. Ik ben er daarom van overtuigd dat de vorm moet voortvloeien uit de inhoud en niet vanuit de creativiteit van de mens, los van de inhoud. De inrichting van ons leven en van de erediensten moeten een afgeleide zijn van Gods Woord! In relatie hiermee nog even een citaat uit het interview met Freek de Jonge:

We roepen dat moslims een Verlichting nodig hebben, maar die hebben we zelf ook nodig. De hele samenleving is een kanker- en klaagmaatschappij geworden, en we begrijpen maar niet dat we zelf de oorzaak van het geklaag zijn.”

Hebben we iets heiligs nodig?

„Ik denk het wel. Maar alles wat heilig is, is gedoemd om ontheiligd te worden. Door ironie bijvoorbeeld.”

En wat komt ervoor in de plaats?

„De roes van het consumentisme. We denken dat veertien dagen aan het strand in Spanje liggen leven is. Dat is trouwens inmiddels ook al gepasseerd, vakantie is alleen maar ellende.”

Het (en ook de roes van het) consumentisme kan ook toeslaan in de vormgeving van de kerkdiensten.

Verder met het interview in de NRC:

"Als het levensreddend is om mensen in contact te brengen met Jezus, dan mag niets tussen die twee in de weg staan.”
Dus zoekt Horsman de spanning op tussen de sloophamer en de bijbel. Mensen uitnodigen om mee te doen in Gods koninkrijk, zonder ze weg te jagen met onbegrijpelijke leefregels. Neem ongehuwd samenwonen, zegt Horsman. “De normen van de kerk staan daar ver vanaf. Dan moet je mensen niet aanspreken op die norm, maar opnieuw beginnen met het verhaal van het christelijk geloof over liefde en trouw.”

Vooral de beginselen, de fundamenten van wat wij geloven zijn van belang - daar moet het allereerst over gaan. Als mensen bepaalde normen niet begrijpen zullen ze eerst onderwezen moeten worden. En alle normen moeten worden begrepen en belicht vanuit Gods Woord. En bij iemand die van niets weet, moet je heel anders beginnen dan bij iemand die precies weet wat de Here eist van zijn levenswandel. Want het doel is natuurlijk: het behoud van de zondaar, niet een radicaal dopers zuivere kerk!

De nieuwe kerken groeien. Het lukt hen, meer dan de traditionele, om nieuwe gelovigen of ‘herintreders’ te trekken. Maar nee, ze zullen het tij van de ontkerkelijking niet keren, zegt Stefan Paas. „Het is een druppel op de gloeiende plaat. Maar de druppel is er wel.” Hier wordt aan een nieuwe vorm van christendom gebouwd.

Het blijft wel een druppel: ze zullen het tij van de ontkerkelijking niet keren volgens Stefan Paas. Maar het blijft toch bijzonder hoe dit soort kerken - tegen de opwassende secularisatiestroom in - toch weten te groeien in aantal.

Waar zit nu het fundamentele verschil - als die er is - tussen Stroom Amsterdam en wat wij geloven? In elk geval komt naar voren dat wij geloven dat de liturgie in onze kerkdiensten zo veel mogelijk moet aansluiten op Gods Woord - wij achten de huidige cultuur daarbij van ondergeschikt belang. De huidige cultuur mag niet de norm bepalen voor onze agenda. voor de wijze waarop wij God dienen. Maar een gevolg daarvan is wel dat er zo'n grote kloof is ontstaan tussen kerkdiensten en de hedendaagse cultuur, dat buitenstaanders een enorme cultuurdrempel moeten nemen, voordat ze met het evangelie worden geconfronteerd. Dan worden we geconfronteerd met Martijn Horsmans uitspraak: "Als het levensreddend is om mensen in contact te brengen met Jezus, dan mag niets tussen die twee in de weg staan.”  Dit radicale standpunt haalt hij uit de brieven van Paulus.
Denk maar eens na over die radicale uitspraak. Een m.i. achterliggende gedachte kwam ik de afgelopen week tegen in een weblog.2

J. Trip

1Er zijn ook eerder zulke positieve reportages geweest, bijvoorbeeld in Het Parool
2Ik kom DV binnen enkele dagen in een vervolgartikel ('Verdraaide kerken: doel en klant van de kerk') nog terug op dit dilemma.

Laatst aangepast op woensdag 02 oktober 2013 09:39  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]