Ketter!

dinsdag 14 juni 2016 08:59 Wat is gereformeerd? - Wat is gereformeerd?
Afdrukken
Gebruikerswaardering: / 12
LaagsteHoogste 
inquisitie

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar door Gereformeerde gelovigen. Dit gebeurde ook toen hij eens in een artikel schreef dat de heiligen in de hemel zich niet bewust zijn van de specifieke beproevingen en strijd van de heiligen op aarde. Sommigen waren het niet met hem eens en bestempelden hem daarom als een 'ketter'.

We besteden aandacht aan dit onderwerp, omdat het ons allemaal in meer of mindere mate zou moeten aanspreken. Meer voor degenen die juist ontkennen dat dit hen zou moeten aanspreken.
Dit onderwerp sprak mij aan, omdat ik bezig ben met de voorbereidingen voor een artikel met de titel: '200% gereformeerd'.

Pastor Bredenhof noemt twee aspecten bij het gebruik van 'ketter' of 'ketterij':

Ten eerste is er onder sommige Gereformeerde gelovigen een populaire opvatting dat elke theologische dwaling gelijk is aan ketterij. Alsof het begrippen zijn met precies dezelfde betekenis.

Ten tweede is er een andere populaire overtuiging (bij sommigen) dat alle theologische dwalingen essentieel hetzelfde gewicht hebben. Elke theologische dwaling wordt dan een kwestie van hemel of hel. In deze manier van denken zit het anders omgaan met de bediening van het Heilig Avondmaal in vrijwel dezelfde categorie als het ontkennen van de Drie-eenheid. Het zal niet altijd zo kras worden gezegd, maar als je kijkt naar wat er wordt gezegd, komt het vaak op hetzelfde neer.

Het woord "ketterij' wordt niet gevonden in de Bijbel, maar wel de onderliggende kwestie. Om echt te begrijpen waar dit over gaat, moeten we een duik nemen in de kerkgeschiedenis. Populair misbruik van de begrippen "ketterij/ketter" leidt ons terug naar een gebrek van inzicht in hoe deze begrippen werden gebruikt in de kerkgeschiedenis.

In de eeuwen na de apostelen, werd fel gedebatteerd over bepaalde dogmatische kwesties. In deze discussies werden bepaalde leringen uiteindelijk beoordeeld als ketterij. Met "ketterij" bedoelde de Kerk dat als je aan zulke dogma's vasthoudt, je onze zaligheid in gevaar brengt. Eigenlijk waren er bepaalde leringen die, als men daar standvastig en onbekeerlijk aan vasthield, men niet kon worden gered. Het woord "ketterij" werd voorbehouden aan die leerstellingen die een aanslag pleegden op het hart van het Christelijk geloof, omdat fundamentele dogma's werden bestreden.

Een van de meest voor de hand liggende voorbeelden is de leer van de Drie-eenheid. Het ontkennen van de leer van de¬† Drie-eenheid (op verschillende manieren) wordt beschouwd als ketterij. De Geloofsbelijdenis van Athanasius legt de leer van de Drie-eenheid uit en zegt dan in artikel 26 "Wie dus behouden wil worden, moet wat betreft de Drie√ęenheid deze overtuiging hebben." Als je, op welke manier ook, ontkent dat God bestaat uit drie personen in √©√©n wezen, ben je een ketter. Een ander voorbeeld heeft te maken met Christus en zijn twee naturen. Daarvan zegt de Geloofsbelijdenis van Athanasius: "Maar het is voor zijn eeuwig behoud noodzakelijk dat hij ook de vleeswording van onze Here Jezus Christus oprecht gelooft. Het ware geloof is nu, dat wij geloven en belijden, dat onze Here Jezus Christus, Gods Zoon, God en mens is."¬† Als je ontkent dat Christus zowel echt God en echt mens is, ben je een ketter. Als we dat zeggen, maken we duidelijk dat we de ernst van deze dwaling aanduiden, namelijk dat het een dwaling is waar iemand voor verdoemd kan worden. Een ketterij is een dodelijke dwaling. De bijbelse basis van het doen van zulke sterke verklaringen wordt gevonden op plaatsen als 1 Joh. 2:22-23, "Wie is de leugenaar anders dan hij die loochent dat Jezus de Christus is? Dat is de antichrist, die de Vader en de Zoon loochent. Ieder die de Zoon loochent, heeft ook de Vader niet."

Een ander klassiek voorbeeld van een ketterij is het Pelagianisme. Pelagius en zijn volgers ontkenden de erfzonde en leerden een interactieve visie op redding: omdat de mensen niet dood zijn in zonde, kunnen ze met God samenwerken om gered te worden. In 417-418 veroordeelde de Raad van Carthago het Pelagianisme als een ketterij en verklaarde dat degenen die daaraan vasthielden vervloekt waren: voor eeuwig veroordeeld en buiten de zaligheid. De Raad kon dat gerust zo stellen omdat de Schrift het zelf zegt in b.v. Galaten 1:8: "Maar zelfs als wij, of een engel uit de hemel, u een evangelie zouden verkondigen, anders dan wat wij u verkondigd hebben, die zij vervloekt." De Kerk heeft altijd het Pelagianisme beschouwt als een ander evangelie, en daarom een vervloekte ketterij.

Onze Gereformeerde belijdenissen zijn nogal voorzichtig in wat ze benoemen als ketterij. De Dordtse Leerregels 3/4 artikel 10 bevestigt opnieuw dat het Pelagianisme een ketterij is. De Nederlandse Geloofsbelijdenis noemt in artikel 9 diverse "valse christenen en ketters als Marcion, Mani, Praxeas, Sabellius, Paulus van Samosata, Arius". Dit waren dodelijke dwalingen over de Drie-eenheid. Zekere wederdopers worden ook beschreven als aanhangers van ketterij in de Nederlandse Geloofsbelijdenis artikel 18. Hoewel zij niet bij name worden genoemd, refereert de Belijdenis aan Menno Simons en Melchior Hoffmann. Zij leerden dat Christus niet een echt menselijke natuur had van Maria, maar dat, in zijn vleeswording, hij een menselijke natuur aannam uit de hemel. Dit is een ketterij omdat het in ernstige problemen brengt met de twee naturen van Christus, en specifiek of zijn menselijke natuur een echt menselijke natuur is. Ik heb daarover meer geschreven in een artikel van een paar jaar geleden.

Laat me, met het voorgaande in ons achterhoofd, twee voorkomende dwalingen noemen wat geen ketterijen zijn. The√Įstische evolutie is geen ketterij. Het is een ernstige dwaling die kan leiden tot ketterij, maar op zichzelf is het geen ketterij. Ik heb daar nooit zo aan gerefereerd en heb ook anderen ervoor gewaarschuwd om dit zo te beschrijven. De vrouw in het kerkelijk ambt is een ernstige dwaling dat in strijd is met de Schrift, en komt voort uit een manier van interpreteren van de Schrift die zou kunnen leiden tot veel meer ernstige leerstellige problemen. Toch moet je niet zeggen dat het een ketterij is omdat het niet past bij de manier waarop deze kwalificatie wordt begrepen en gebruikt in onze kerkgeschiedenis en in onze belijdenissen.

Niet elke theologische dwaling is een ketterij. Een onderling meningsverschil over een specifieke leerstellige kwestie geeft je zeker niet het recht om vluchtig te strooien met het woord "ketter". De woorden "ketterij, ketter, ketters" moeten worden gereserveerd voor de meest ernstige leerstellige dwalingen, degenen van wie de Kerk duidelijk belijdt uit de Schriften dat deze visies de redding in gevaar brengen. Daarmee erkennen we ook dat niet alle dwalingen hetzelfde gewicht hebben. We willen absoluut streven naar precisie en nauwkeurigheid in de leer, maar we moeten ons ook beseffen dat niet alle leerpunten hetzelfde gewicht hebben en daarom kunnen we, zelfs in belijdende Gereformeerde Kerken, enige ruimte hebben voor verschil van mening. Dus, als je het toevallig niet eens bent met wat ik schreef in dat artikel over de heiligen in de hemel, denk ik dat je het verkeerd hebt, maar ik zal je nooit een ketter noemen. Willen jullie net zo beleefd met mij omgaan?

[Voor degenen die zich nog meer willen verdiepen in dit onderwerp, beveel ik van harte het boek aan van Richard Muller: Post-reformation Reformed Dagmatics, Volume 1, in het bijzonder hoofdstuk 9, ‚ÄúFundamental Articles and Basic Principles of Theology.‚ÄĚ]

Bron: yinkahdinay.wordpress.com - Dr. Wes Bredenhof - 14-06-2016 - Heretic!.

Vrij vertaald door mij - JT

Laatst aangepast op zaterdag 12 november 2016 22:35